ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับกฎหมายครอบครัว ตอนที่ 6 “มีลูกมากจะยุ่งยากจริงหรือ”

(comments: 0)

ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับกฎหมายครอบครัว ตอนที่ 6

มีลูกมากจะยุ่งยากจริงหรือ”

 

โดย ศักดา บัวลอย

 

ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับกฎหมายครอบครัวในนิตยสารดีฉบับนี้ ผมจะกล่าวถึงสิทธิและหน้าที่หลักของบิดามารดาและบุตร เพื่อเป็นข้อมูลสำหรับคุณแม่คุณพ่อ ที่อาจนำไปปรับใช้ประโยชน์ในการอบรมเลี้ยงดูบุตรของตนในต่างแดนนี้ พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พศ. 25541 ให้ความหมายของ "ครอบครัว" ไว้ว่า คือ สถาบันพื้นฐานของสังคมที่ประกอบด้วยสามีภรรยาและหมายความรวมถึงลูกด้วย ด้วยเหตุนี้ หากครอบครัวใดมีลูกก็จะมีบทบาทหน้าที่และความรับผิดชอบระหว่างกันเพิ่มขึ้นนอกเหนือจากการเป็นคู่สามีภรรยาหรือคู่ชีวิตแล้ว คือเป็นพ่อและแม่ของบุตรโดยชอบด้วยกฏหมาย ซึ่งเช่นเดียวกันกับผู้ใหญ่ เด็กก็มีสิทธิและหน้าที่อันพึงมี สิทธิดังกล่าวคือ สิทธิที่จะได้รับความรัก ความดูแลเอาใจใส่ อบรบสั่งสอนจริยธรรมจากพ่อแม่ เพื่อจะได้เติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่ดีในอนาคตต่อไป และเนื่องจากเด็กก็เป็นส่วนหนึ่งของสังคม ในแต่ละประเทศจึงมีกฎหมายบัญญัติกำหนดหน้าที่ของผู้ปกครองและบุคคลผู้เกี่ยวข้องให้ปฏิบัติต่อเด็กตามความหมาะสมและเพื่อคุ้มครองสิทธิต่าง ๆ ของเด็ก

 

อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก ขององค์การสหประชาชาติ มาตรา 1 ให้คำนิยามไว้ว่า เด็ก หมายถึงบุคคลทุกคนที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปี หลักการสำคัญของอนุสัญญานี้ คือ การไม่เลือกปฏิบัติ และร่างขึ้นเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่เด็ก มีเนื้อหาหลัก 4ข้อได้แก่

สิทธิในการมีชีวิตอยู่รอดอย่างปลอดภัย

สิทธิที่จะได้รับการปกป้องคุ้มครอง

สิทธิที่จะได้รับการพัฒนาตามความเหมาะสมของช่วงวัย ด้านร่างกาย จิตใจ สังคม รวมถึงความผาสุกของเด็กด้วย

สิทธิในการมีส่วนร่วมและสามารถแสดงความคิดเห็นได้

ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ได้ลงนามเข้าเป็นภาคีในอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก2 นี้เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ คศ. 1997 ดังนั้นในกฎหมายครอบครัวจึงมีบทบัญญัติที่กำหนดถึงสิทธิของเด็ก ซึ่งเป็นไปตามอนุสัญญาดังกล่าวด้วย ดังต่อไปนี้

 

บุตรที่เกิดจากคู่สมรส เป็นบุตรที่ชอบด้วยกฎหมายของคู่สมรส หากว่าบุตรที่เกิดแก่บิดากับมารดาที่อยู่กินกันฉันสามีภริยาโดยมิได้จดทะเบียนสมรสถูกต้องตามกฎหมาย เรียกว่าบุตรนอกสมรส ประมวลกฏหมายแพ่งแห่งสมาพันธรัฐสวิส มาตรา 252 ระบุเรื่อง เหตุแห่งความสัมพันธ์กับบุตร3 ไว้ดังนี้ ความสัมพันธ์ระหว่างบุตรและมารดาเป็นไปโดยการให้กำเนิด ความสัมพันธ์ระหว่างบิดากับบุตรเป็นไปโดยการสมรสกับมารดาของเด็ก หรือ โดยการจดทะเบียนรับรองบุตร หรือ โดยคำพิพากษาของศาล หรือ โดยการรับเป็นบุตรบุญธรรม

 

1 พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พศ. 2554 http://www.royin.go.th/dictionary/ (ข้อมูล 01.12.2018)

2 อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก Übereinkommen über die Rechte des Kindes: https://www.admin.ch/opc/de/classified-compilation/19983207/index.html (ข้อมูล 01.12.2018)

3 ประมวลกฎหมายแพ่งแห่งสมาพันธรัฐสวิส Schweizerisches Zivilgesetzbuch ; ZGB Art. 252Entstehung des Kindesverhältnisses

 

เมื่อมีเหตุแห่งความสัมพันธ์หว่างบิดามารดากับบุตรตามกฎหมายดังที่กล่าวมาข้างต้นแล้ว ประมวลกฎหมายแพ่งแห่งสมาพันธ รัฐสวิส (Schweizerisches Zivilgesetzbuch คำย่อ ZGB) มาตรา 270 ถึง มาตรา 327 ระบุเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่ระหว่างบิดามารดากับบุตรและผลของความสัมพันธ์ แยกเป็นเนื้อหาหลัก ๆ ได้ 4 ประการ ดังนี้

  • การอยู่ร่วมกันของบิดามารดาและบุตร 1
  • หน้าที่ให้การอุปการะเลี้ยงดูบุตรของบิดามารดา2
  • การใช้อำนาจปกครองบุตรของบิดามารดา3
  • ทรัพย์สินของบุตร4

 

การอยู่ร่วมกันของบิดามารดาและบุตร (ZGB มาตรา 272)

บิดามารดาและบุตรมีหน้าที่ร่วมกันทั้งสองฝ่าย ที่จะต้องซื่อสัตย์และเคารพซึ่งกันและกัน เพื่อความผาสุกของการอยู่ร่วมกัน

 

หน้าที่ให้การอุปการะเลี้ยงดูบุตรของบิดามารดา (ZGB มาตรา 277, 285)

บิดามารดามีหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูบุตรจนบุตรบรรลุนิติภาวะ ทั้งนี้หากบุตรยังศึกษาอยู่ บิดามารดาต้องอุปการะเลี้ยงดูบุตรตามฐานะ จนกว่าบุตรจะจบการศึกษาตามความเหมาะสม จำนวนค่าอุปการะเลี้ยงดูจะเป็นเท่าใดนั้นจะพิจารณาว่าจำนวนเงินที่บุตรจำเป็นต้องได้รับนั้นควรเป็นเท่าใด และความสามารถ หรือกำลังในการจ่ายของบิดามารดานั้นมเท่าไร

 

1ประมวลกฎหมายแพ่งแห่งสมาพันธรัฐสวิส ZGB Art. 270-275a; Gemeinschaft der Eltern und der Kinder (Stand 2018)

2ประมวลกฎหมายแพ่งแห่งสมาพันธรัฐสวิส ZGB Art. 276-295 ; Unterhaltspflicht der Eltern (Stand 2018)

3 ประมวลกฎหมายแพ่งแห่งสมาพันธรัฐสวิส ZGB Art. 296-317 ; Elterliche Sorge (Stand 2018)

4ประมวลกฎหมายแพ่งแห่งสมาพันธรัฐสวิส ZGB Art. 318-327 ; Kindesvermögen (Stand 2018)

 

การใช้อำนาจปกครองบุตรของบิดามารดาและการกำหนดที่อยู่องบุตร (ZGB มาตรา 296, 301a)

บุตรอยู่ภายใต้อำนาจปกครองของบิดามารดาตราบใดที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ การใช้อำนาจปกครองบุตรของบิดามารดาจะต้องเป็นไปเพื่อความผาสุกของบุตร บิดามารดาจะเป็นผู้กำหนดที่อยู่ของบุตรร่วมกัน

 

ทำนิติกรรมแทนบุต (ZGB มาตรา 304)

บิดามารดาเป็นผู้ทำนิติกรรมแทนผู้เยาว์ได้ ในขอบเขตที่การใช้อำนาจปกครองบุตรกำหนดให้ แต่มิสามารถกระทำการรับรอง ตั้งมูลนิธิ หรือ รับของขวัญของกำนัลแทนบุตรได้ ยกเว้นเป็นของขวัญทั่วไปในบางโอกาส

 

ทรัพย์สินของบุตร (ZGB มาตรา 319, 320, 325, 321, 323)

ทรัพย์สินของผู้เยาว์ บิดามารดาสามารถนำมาใช้จ่ายได้ เพื่อเป็นค่าเลี้ยงชีพ ค่าอุปการะเลี้ยงดู และการศึกษาของบุตรตามสมควรเท่านั้น หากมีการนำทรัพย์สินของเด็กไปใช้จ่ายเพื่อการอื่นอันเป็นเหตุให้ทรัพย์สินของเด็กเสียหาย ทางสำนักงานคุ้มครองเด็กสามารถแต่งตั้งผู้พิทักษ์เด็ก กำหนดควบคุมจำนวนค่าใช้จ่ายของบิดามารดาในส่วนทรัพย์สินของเด็กได้ ทรัพย์สินของผู้เยาว์ที่ระบุชัดเจนว่า ให้เก็บรักษาเป็นเงินลงทุน เงินออม ไม่อนุญาตให้นำไปใช้ หากว่าผู้เยาว์มีรายได้จากการทำงาน ผู้เยาว์มีสิทธิที่จะจัดการเงินของตัวเองและใช้ประโยชน์ได้โดยอิสระ กรณีที่บุตรยังใช้ชีวิตอยู่กับบิดามารดา บิดามารดาสามารถเรียกร้องค่าใช้จ่ายจากบุตร เป็นจำนวนเงินตามความเหมาะสมได้

 

หน้าที่ของบุตรที่มีต่อบิดามารดา (ZGB มาตรา 301 อนุมาตรา 2 และ 3)

บุตรมีหน้าที่ต้องเชื่อฟังบิดามารดา ทั้งนี้บิดามารดาต้องปกป้องส่งเสริมวุฒิภาวะ ให้บุตรได้รับอิสระในการดำเนินชีวิต และให้ความช่วยเหลือในโอกาสสำคัญของบุตร โดยต้องเคารพในสิทธิและความคิดเห็นของบุตร ผู้เยาว์ไม่สามารถออกจากที่พักอาศัยที่อยู่ร่วมกับบิดามารดาได้ หากไม่ได้รับอนุญาตจากบิดามารดาก่อน และผู้เยาว์มิสามารถฟ้องคัดค้านบิดามารดาได้ในกรณี

 

ผู้เยาว์กับการทำนิติกรรม (ZGB มาตรา 17, 18, 19)

ผู้เยาว์ไม่สามารถกระทำนิติกรรมได้โดยลำพัง เว้นเสียแต่ว่าผู้ปกครองจะเป็นผู้รับรองและแสดงความรับผิดชอบในการทำนิติกรรมนั้น เช่น สัญญาซื้อขาย ผู้เยาว์สามารถรับผิดชอบด้วยตนเองในจำนวนไม่เกินมูลค่าของทรัพย์สินส่วนตัวของผู้เยาว์เท่านั้น1 ในกรณีที่มีการฟ้องร้องบิดามารดาไม่ต้องรับผิดชอบแทนบุตร (เว้นเสียแต่ว่าแสดงความยินยอมในสัญญารับผิดชอบร่วมกัน) และหากการทำนิติกรรมนั้น เป็นการกระทำโดยการหลอกลวงทำให้ผู้เยาว์ได้รับความเสียหาย ผู้กระทำสัญญาจะต้องชดใช้ค่าเสียหายให้แก่ผู้เยาว์

 

หน้าที่ความรับผิดชอบของบิดามารดา กรณีที่เด็กกระทำความเสียหาย ต่อบุคคลที่สาม2

บิดามารดาจะต้องรับผิดชอบค่าเสียหาย อันเป็นผลจากความประมาทละเลยหน้าที่การดูแลบุตรของตน กรณีที่เด็กทำความเสียหายต่อทรัพย์สินหรือสิ่งของผู้อื่น เช่น วางอาวุธไว้ในสถานที่ที่เด็กเล็กหยิบถึงทำให้เกิดความเสียหาย

บิดามารดาจะต้องเป็นผู้รับผิดชอบแทน นอกเหนือจากกรณีดังกล่าวแล้ว หากการกระทำความผิดเกิดจากผู้เยาว์เอง (อายุ 10 ปี ขึ้นไป) ไม่ว่าคนเดียวหรือเกิดจากผู้เยาว์จำนวนหลายคนที่กระทำผิดร่วมกัน ผู้เยาว์เหล่านั้นก็จะต้องรับผิดชอบร่วมกันตามสัดส่วนของความเสียหายที่ก่อขึ้น

1ประมวลกฎหมายแพ่งแห่งสมาพันธรัฐสวิส ZGB Art 305; Rechtsstellung des Kindes (Stand 2018)

2อ้างอิง Die Haftung Jugendlicher bei Schädigung Dritter: https://www.guider.ch/familie/kinder-und-jugendliche/rechte-und-pflichten-von-kindern-und-jugendlichen/6F2E255CCEDE0E03C1257680003CE9BA

(ข้อมุล 01.12.2018)

บุหรี่ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ อาวุธ

ห้ามจำหน่ายสุรา หรือเครื่องดื่มมีแอลกอฮอล์ ให้เยาวชนอายุต่ำกว่า 16 ปี1

เบียร์ ไวน์ สามารถจำหน่ายให้กับเยาวชน อายุ 16 ปี ขึ้นไปได้

สุรา สามารถจำหน่ายให้กับเยาวชนอายุ 18 ปี ปี ขี้นไปได้

บุหรี่ สามารถจำหน่ายให้กับเยาวชนอายุ 16 ปี หรือ บุคคลอายุ 18 ปี ขึ้นไป ตามบทบัญญัติกฎหมายของแต่ละรัฐ

ห้ามจำหน่ายอาวุธให้กับเยาวชนอายุต่ำกว่า 18 ปี

 

สิทธิและหน้าที่สำคัญอื่น ๆ ของเด็กและเยาวชน เรียงตามลำดับอายุ

ผู้เยาว์ทุกคนต้องเข้าเรียนในโรงเรียนตามหลักสูตรการศึกษาภาคบังคับ 11 ปี2 (ตั้งแต่ระดับอนุบาลถึงมัธยมต้น)

เด็กอายุตั้งแต่ 6 ปี ขึ้นไป ศาลสามารถเชิญไปให้ปากคำเกี่ยวกับคดีหย่าได้3

 

ในกรณีที่ผู้เยาว์กระทำความผิดคดีอาญา ไม่ว่าจะเป็นการกระทำที่ทำให้เกิดความเสียหายต่อทรัพย์สิน หรือต่อร่างกาย จิตใจ ของบุคคลอื่น ต้องได้รับโทษ มาตรการลงโทษผู้เยาว์นั้น เป็นไปเพื่อให้โอกาสแก่ผู้เยาว์ให้แก้ไขพฤติกรรมของตน ซึ่งมีการบัญญัติไว้ใน ประมวลกฎหมายอาญาเยาวชน (Jugendstrafgesetz คำย่อ JStG) ซึ่งระบุคำนิยาม คำว่าเด็ก และเยาวชนสรุปได้ดังนี้

มาตรา 4 อนุมาตรา 1 "เด็ก" (Kind) หมายความถึง บุคคลอายุยังไม่เกิน 10 ปี บริบูรณ์

มาตรา 3 อนุมาตรา 1 “เยาวชน" (Jugendliche) หมายความถึง บุคคลที่อายุเกิน 10 ปีบริบูรณ์ แต่ยังไม่ถึง 18 ปีบริบูรณ์

เด็กอายุตั้งแต่ 10 ปี ขึ้นไปสามารถรับโทษหากทำความผิดทางอาญาตามประมวลกฎหมายอาญาเยาวชนได้4

 

การพิจารณาคดีกับผู้เยาว์จะไม่เปิดเผยต่อสาธารณะ5

ในกรณีที่ผู้เยาว์กระทำความผิดอาญาร้ายแรง จะต้องมีการแต่งตั้งทนายแก้ต่างให้แก่เยาวชนผู้กระทำความผิดนั้นเสมอ6

มาตราการลงโทษตามคดีอาญาเยาวชนตามประมวลกฎหมายอาญาเยาวชนได้แก่

เตือน ปรับ บำเพ็ญประโยชน์ต่อสาธารณะ จำคุก ทั้งนี้บทลงโทษจำคุกสูงสูดคือ 4 ปี

 

สิทธิอื่น ๆ

เยาวชนอายุ ตั้งแต่ 13 ขึ้นไป กฎหมายอนุญาตให้ทำงานประเภทเบา ๆ ได้7

 

1ลิงค์บทบัญญัติฎหมายคุ้มครองเยาวชน ของแต่ละรัฐ https://www.bag.admin.ch/bag/de/home/strategie-und-politik/politische-auftraege-und-aktionsplaene/politische-auftraege-zur-alkoholpraevention/alkoholpraevention-kantone/jugendschutz.html (ข้อมูล 01.12.2018)

2https://bildungssystem.educa.ch/de/obligatorische-schule-1 (ข้อมูล 01.12.2018)

3คำพิพากษาศาลรัฐธรรมนูญแห่งสมาพันรัฐสวิส (Bundesgericht, BGE 124 III 90)

4ประมวลกฎหมายอาญาเยาวชน Jugendstrafgesetz, (JStG) Art. 3 Abs. 1 Persönlicher Geltungsbereich (Stand 2018)

5ประมวลกฎหมายพิจารณาความอาญาเยาวชน Jugendstrafprozessordnung, JStPO), Art. 14 Ausschluss der Öffentlichkeit

(Stand 2018)

6ประมวลกฎหมายพิจารณาความอาญาเยาวชน Jugendstrafprozessordnung, (JStPO) Art 24 Notwendige Verteidigung (Stand 2018)

7บทบัญญัติคุ้มครองแรงงานเยาวชน Jugendarbeitsschutzverordnung, ArGV 5 Art. 8 Leichte Arbeiten (Stand 2018)

 

เยาวชนอายุตั้งแต่ 16 ปี ขึ้นไป

  • สามารถตัดสินใจเองได้เกี่ยวกับเรื่องเพศสัมพันธ์ 1

(การมีเพศสัมพันธ์ระหว่างเยาวชนอายุห่างกันไม่เกิน 3 ปี ไม่มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 187 อนุมาตร 2 (StGB Ar.187, Abs.2))

  • มีอิสระในการเลือกนับถือศาสนา 2

ตามมาตรา 14 ประมวลกฎหมายแพ่งของสวิสเซอร์แลนด์ระบุว่าบุคคลจะบรรลุนิติภาวะเมื่อมีอายุครบ 18 ปีบริบูรณ์ ซึ่งหมายถึงภาวะที่บุคคลมีความสามารถจะใช้สิทธิทำนิติกรรมตามกฎหมายได้ด้วยตนเอง และไม่อยู่ภายใต้อำนาจปกครองของบิดามารดาอีกต่อไป

1 ประมวลกฏหมายอาญาแห่งสมาพันธรัฐสวิส StGB, Art. 187 Sexuelle Handlungen mit Kindern

2 ประมวลกฎหมายแพ่งแห่งสมาพันธรัฐสวิส ZGB Art 303 Abs.3 , Religiöse Erziehung

          ความรู้เกี่ยวกับกฏหมายครอบครัว ทั้ง 6 ตอนที่นำเสนอนี้ ผมหวังอย่างยิ่งว่า จะเป็นประโยชน์สำหรับหลาย ๆ ครอบครัวในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ หรือท่านผู้สนใจทุก ๆ ท่าน เพราะ “ครอบครัว” คือสถาบันพื้นฐานที่เล็กและสำคัญที่สุดของสังคม แต่ละครอบครัวมีรูปแบบการดำรงชีวิตต่างกัน ตามรูปแบบที่ตนเลือก หากท่านเลือกที่จะมีบุตร สิ่งที่คัญคือการอบรมเลี้ยงดูบุตร พ่อแม่ถือว่าเป็นตัวอย่างของลูก หลาย ๆ เรื่องภายในครอบครัวควรที่จะหารือตกลงกัน ให้เป็นไปด้วยความสอดคล้องและเหมาะสมกับทุกฝ่าย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวัน หรือเรื่องอื่น เช่น การรับการรักษาพยาบาล ตลอดทั้งการตัดสินใจเกี่ยวกับการศึกษาของบุตร เพราะเด็กในวันนี้ก็คือผู้ใหญ่ในวันข้างหน้า หากว่า ท่านใดคิดว่า การมีลูกมากแล้วจะยุ่งยาก ไม่สามารถแบกรับปัญหาที่กำลังเผชิญอยู่ของครอบครัวได้ หรือ กำลังมีความคิดสับสน ยังหาหนทางแก้ปัญหาไม่พบ... ในประเทศสวิตเซอร์แลนด์มีหน่ายงานราชการหรือองค์กรสาธรณะประโยขน์ ในเขตท้องถิ่นที่ท่านพำนักอยู่ สามารถขอรับคำแนะนำปรึกษา ซึ่งเป็นการให้บริการฟรี เกี่ยวกับเรื่องสิทธิและหน้าที่ของบุคคลภายในครอบครัว เช่น บิดามารดา และ เด็ก หรือด้านการบรูณการ ปรับตัวเข้ากับสังคมในต่างแดนได้เช่นเดียวกัน

1ประมวลกฏหมายอาญาแห่งสมาพันธรัฐสวิส StGB, Art. 187 Sexuelle Handlungen mit Kindern

2ประมวลกฎหมายแพ่งแห่งสมาพันธรัฐสวิส ZGB Art 303 Abs.3 , Religiöse Erziehung

กลับ

Add a comment