การแบ่งมรดก

(comments: 0)

การแบ่งมรดก

ปรีดา ไมเยอร์

ฉบับที่แล้วเราคุยกันถึงเรื่อง มรดก ตามกฎหมายไทยไปแล้ว ฉบับนี้มาดูการแบ่งมรดก ตามกฎหมายไทยกันต่อค่ะ

 

มาตรา 1599 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ปพพ.) กล่าวว่า เมื่อบุคคลใดตาย มรดกของบุคคลนั้นตกแก่ทายาททันทีโดยมิจักต้องให้ทายาทแสดงเจตนาเข้ารับมรดก ดังนั้นถ้าผู้ตายไม่ได้ยกทรัพย์มรดกของตนให้แก่ผู้ใดผู้หนึ่งก่อนตาย หรือมิได้ทำพินัยกรรมไว้ก่อนตายให้มรดกของผู้ตายตกแก่ทายาทโดยธรรมทันที

ถ้าเจ้ามรดกมีทายาทคนเดียวย่อมไม่มีปัญหาในการแบ่ง แต่ถ้าเจ้ามรดกมีทายาทหลายคนย่อมก่อให้เกิดปัญหาว่า ทายาทแต่ละคนจะมีสิทธิและหน้าที่ในกองมรดกอย่างไร ณ ที่นี้จะกล่าวถึง ส่วนแบ่งในมรดกระหว่างทายาทโดยธรรมประเภทญาติ ตามปพพ. มาตรา 1629 และคู่สมรสตาม ปพพ. มาตรา 1635 เท่านั้น อันได้แก่

ถ้ามีทายาทตามมาตรา 1629 (1) ซึ่งยังมีชีวิตอยู่ หรือมีผู้รับมรดกแทนที่แล้วแต่กรณี คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้น มีสิทธิได้รับส่วนแบ่งเสมือนหนึ่งว่าตนนั้นเป็นทายาทชั้นบุตร

ในกรณีที่เจ้ามรดกมีผู้สืบสันดาน และในขณะที่เจ้ามรดกถึงแก่ความตาย คู่สมรส (ตามกฎหมาย) ของเจ้ามรดกยังมีชีวิตอยู่ ไม่ว่าเจ้ามรดกจะมีทายาทลำดับ 2 ตามมาตรา 1629 (2) หรือไม่ กฎหมายให้คู่สมรสตามกฎหมายได้รับส่วนแบ่งเสมือนหนึ่งว่า คู่สมรสของเจ้ามรดกเป็นบุตรอีกคนหนึ่งของเจ้ามรดก เช่น

 

ตัวอย่างที่ 1 ในขณะที่เจ้ามรดกตาย เจ้ามรดกมีคู่สมรสตามกฎหมายซึ่งยังมีชีวิตอยู่ และยังมีผู้สืบสันดานอีก 2 คน ได้แก่ ก และ ข ดังนั้นคู่สมรสของเจ้ามรดก และผู้สืบสันดาน ก และ ข.จะได้รับส่วนแบ่งในกองมรดกคนละ 1 ส่วน เท่าๆ กัน

 

ตัวอย่างที่ 2 ในขณะที่เจ้ามรดกตาย เจ้ามรดกมีคู่สมรสตามกฎหมายซึ่งยังมีชีวิตอยู่ และมีผู้สืบสันดานอีก 2 คน ได้แก่ ก และ ข และมีบิดามารดาซึ่งยังมีชีวิตอยู่ นั่นหมายความว่าในขณะเจ้ามรดกตาย เจ้ามรดกมี

- ทายาทลำดับ (1) อยู่ 2 คนคือ ก. และ ข.

- ทายาทลำดับ (2) อยู่ 2 คนคือ บิดา และมารดา

หมายเหตุ ตาม ปพพ. มาตรา 1630 วรรค 2 ทายาทลำดับที่ (1) ไม่ตัดทายาทลำดับ (2)

- คู่สมรส ซึ่งเป็นทายาทเสมือนบุตรคนหนึ่งของเจ้ามรดก

ดังนั้นในกรณีเช่นนี้กองมรดกจะแบ่งออกเป็น 5 ส่วนเท่าๆ กันคือ

ได้ 1 ส่วน และ ข.ได้ 1 ส่วน

บิดาได้ 1 ส่วน และมารดาได้ 1 ส่วน (ถ้ามีทายาทลำดับ (1) และ (2) ทายาทลำดับ (2) จะได้รับส่วนแบ่งเท่ากับลำดับ (1))

คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่ได้ 1 ส่วน

 

ถ้าเจ้ามรดกมีทายาทลำดับ 3 ตามมาตรา 1629 (3) และทายาทนั้นยังมีชีวิตอยู่หรือมีผู้รับมรดกแทนที่ หรือถ้าไม่มีทายาทตามมาตรา 1629 (1) แต่มีทายาทตามมาตรา 1629 (2) แล้วแต่กรณี คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นมีสิทธิได้รับมรดกกึ่งหนึ่ง

ถ้าขณะที่เจ้ามรดกตายมีทายาทลำดับที่ (2) หรือ ลำดับที่ (3) ซึ่งยังมีชีวิตอยู่ และไม่มีทายาทลำดับ (1) คู่สมรสของเจ้ามรดกจะได้รับมรดกกึ่งหนึ่งของกองมรดกของผู้ตาย อีกกึ่งหนึ่งตกทอดแก่ทายาทลำดับ (2) หรือ ลำดับ (3) แล้วแต่กรณี ถ้าหากทายาทในลำดับนั้นมีหลายคน ตาม ปพพ. มาตรา 1633 ทายาทเหล่านั้นจะได้รับส่วนแบ่งเท่าๆ กัน เช่น

 

ตัวอย่างที่ 1 ในขณะเจ้ามรดกถึงแก่ความตาย เจ้ามรดกมีบิดามารดาซึ่งยังมีชีวิตอยู่ และมีคู่สมรสตามกฎหมาย แต่ไม่มีบุตรหรือผู้รับมรดกแทนที่ มรดกจะแบ่งดังนี้

- คู่สมรสได้รับส่วนแบ่งในกองมรดกกึ่งหนึ่งคือ 50 %

- บิดาได้รับ 25 % และมารดาได้รับ 25 %

 

ตัวอย่างที่ 2 ในขณะเจ้ามรดกถึงแก่ความตายเจ้ามรดกยังมีบิดามารดาซึ่งมีชีวิตอยู่ และยังมีทายาทลำดับ (3) ซึ่งเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดา และคู่สมรสตามกฎหมาย ในกรณีเช่นนี้ ทายาทลำดับ (3) ไม่มีสิทธิรับมรดกตาม ปพพ. มาตรา 1630 เนื่องจากมีทายาทลำดับก่อนตนคือบิดามารดา

 

พี่น้องร่วมบิดามารดาจะมีสิทธิรับมรดกได้ก็ต่อเมื่อไม่มีทายาทลำดับก่อน เช่นบิดามารดาของเจ้ามรดกซึ่งเป็นทายาทลำดับ (2) ได้เสียชีวิตแล้ว ในกรณีเช่นนี้ คู่สมรสตามกฎหมายได้รับมรดกกึ่งหนึ่ง (50 %) พี่น้องร่ามบิดามารดกได้รับมรดกอีกกึ่งหนึ่ง (50 %) ตาม ปพพ. มาตรา 1633

 

ถ้าเจ้ามรดกมีทายาทตามมาตรา 1629 (4) หรือ (6) และทายาทนั้นยังมีชีวิตอยู่ หรือมีผู้รับมรดกแทนที่ หรือมีทายาทตามาตรา 1629 (5) แล้วแต่กรณี คู่สมรสที่ยังมีชีวิตนั้นมีสิทธิได้รับมรดกสองในสามส่วน

เจ้ามรดกไม่มีทายาทลำดับ (1) ลำดับ (2) และลำดับ (3) แต่ทว่ามีทายาทลำดับ (4) หรือ (5) หรือ (6) ซึ่งทายาทลำดับ (6) จะได้รับมรดกก็ต่อเมื่อไม่มีทายาทลำดับ (1) – (5) ในกรณีเช่นนี้คู่สมรสจะมีสิทธิได้รับมรดกสองในสามส่วน ส่วนที่เหลือก็จะตกแก่ทายาทลำดับ (4) หรือ (5) หรือ (6) แล้วแต่กรณี ถ้าทายาทในลำดับนั้นมีหลายคน ทายาทเหล่านั้นก็จะได้รับส่วนแบ่งเท่า ๆ กันตามที่ ปพพ. มาตรา 1633 กำหนดไว้

 

ถ้าไม่มีทายาทโดยธรรมประเภทญาติเลย คู่สมสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นมีสิทธิได้รับมรดกทั้งหมด หมายถึงได้รับมรดกทั้งหมดที่ตกทอดแก่ทายาทโดยธรรม หากเจ้ามรดกได้ทำพินัยกรรมไว้ คู่สมรสจะมีสิทธิได้รับมรดกในส่วนที่เจ้ามรดกไม่ได้จำหน่ายไปโดยพินัยกรรม

กลับ

Add a comment