โรคติดพนัน สุขชั่วคราว ทุกข์ถาวร

(comments: 0)

“เล่นไพ่สามวันสามคืนไม่กลับบ้าน ชอบเข้าบ่อนกาสิโน  และพนันบอล ฯลฯ ถือว่าเป็นโรคติดการพนัน ซึ่งเป็นปัญหาทางจิตเวชที่สามารถรักษาได้”
 
    การพนันนับเป็นปัญหาที่มีผลกระทบต่อเด็ก เยาวชน และครอบครัว เฉพาะในประเทศไทยพบว่ามีคนไทยกว่า 32 ล้านคนเล่นการพนันอย่างใดอย่างหนึ่ง และจากการศึกษาของมหาวิทยาลัยฮาวาร์ดพบว่า คนส่วนใหญ่หรือประมาณร้อยละ 95 เป็นกลุ่มชอบเล่นพนัน (Social Gambling) และประมาณร้อยละ 5 เป็นกลุ่มที่มีปัญหาจากการพนัน (Problem Gambling) คือเล่นจนเกินจุดที่กำหนดไว้ ทำให้เริ่มมีปัญหากับครอบครัว โรงเรียน หรือการงาน และร้อยละ 1-3 เป็นโรคติดพนัน ซึ่งถือว่าเป็นการเจ็บป่วยทางจิต เพราะไม่สามารถควบคุมความต้องการการเล่นพนันได้ มีผลทำให้เสียการเรียน ล้มละลาย หย่าร้าง พูดโกหก ขี้ขโมย และบางคนอาจฆ่าตัวตายได้  ดังนั้นกระทรวงสาธารณสุขและสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล กระทรวงการคลังจึงได้ร่วมลงนามในบันทึกข้อตกลง (MOU) โครงการเพื่อแก้ไขปัญหาสุขภาพจิตจากการติดพนัน

    ทั้งนี้ นพ. ทวีศิลป์ วิษณุโยธิน แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านจิตเวชและผู้อำนวยการสถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์ กล่าวว่าสาเหตุที่ทำให้คนเป็นโรคติดการพนันเกิดได้จากหลายสาเหตุ ดังนี้
•    สารเคมีในสมองมีการเปลี่ยนแปลง คล้ายกับคนที่ติดยาเสพติด เวลาที่เล่นการพนัน สมองจะหลั่งฮอร์โมนเอนดอร์ฟินออกมา ทำให้คนเล่นมีความสุข รู้สึกตื่นเต้น การติดการพนันจึงเกิดขึ้นจากความรู้สึกนี้
•    กรรมพันธุ์ มีการศึกษาพบว่าการมีครอบครัวที่พ่อแม่ปู่ย่าตายายเล่นการพนัน ทำให้บางคนเชื่อว่าการติดการพนันเป็นการถ่ายทอดมาจากกรรมพันธุ์ แต่บางทฤษฎีกล่าวว่าเป็นกระบวนการของการเรียนรู้และความเคยชิน เมื่อเห็นการพนันเป็นเรื่องปกติ ก็ไม่สามารถแยกแยะเรื่องการเล่นหรือการไม่เล่นการพนันได้ และไม่อาจแยกแยะได้ว่าเมื่อเล่นแล้วจะติดหรือไม่
•    ต้องการหลีกหนีความทุกข์หรือความเศร้า โดยเฉพาะคนที่เป็นโรคซึมเศร้าจะมีความหวังในการได้พนัน ทำให้พยายามหนีความทุกข์เข้าหาการพนัน เหมือนกับการพนันเป็นยาเสพติด เมื่อเล่นแล้วก็ติดเพราะทำให้เกิดความสุขชั่วครู่ ที่สำคัญคือคนที่เล่นการพนันในระยะเริ่มแรกมักเล่นได้ เมื่อเล่นได้หรือชนะการพนันก็เกิดการเปลี่ยนแปลงของสารเคมีในร่างกายที่ได้กล่าวไปแล้วข้างต้น เมื่อยิ่งเล่นก็ยิ่งติด แต่การได้หรือการชนะพนันไม่ได้มีอย่างถาวร มีได้ก็มีเสีย หรืออาจเสียไปเรื่อยๆ จนเกิดความเครียด
 
การรักษาการติดการพนันก็คือต้องสร้างความตระหนักให้แก่คนที่ติดการพนัน แต่การที่จะตระหนักได้นั้นเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อผู้ติดการพนันเกิดการเรียนรู้ เหมือนคนสูบบุหรี่ที่สมัยก่อนคิดว่าเท่ แต่เมื่อรู้ว่าการสูบบุหรี่ทำให้เกิดโรคภัยไข้เจ็บก็คือ การตระหนัก ทำให้บางคนเลิกสูบบุหรี่ได้

การพนันก็เช่นเดียวกัน คนที่เล่นการพนันจะไม่รู้ตัวว่าติด เราต้องให้ความรู้ว่าการติดและการไม่ติดการพนันจะแยกแยะได้อย่างไร ด้วยการทำแบบประเมินปัญหาการพนัน  9 ข้อ ถ้าผู้ทำแบบประเมินตอบว่าใช่ เขาก็จะต้องคิดต่อว่าจริงไหม บางคนอาจปฏิเสธและไม่ยอมรับ ก็จะไปเล่นต่อ ในขณะที่หลายคนยอมรับว่าตัวเองติดการพนันและเปิดโอกาสที่จะแก้ไขตัวเอง รวมทั้งต้องการความช่วยเหลือ หากอายและไม่กล้าไปพบจิตแพทย์ ก็สามารถโทรศัพท์ไปที่ “สายด่วนเลิกการพนัน 1323” ได้ตลอด 24 ชั่วโมง สำหรับคนไทยในต่างแดนสามารถส่งอีเมลไปที่ dmh1323@dmh.mail.go.th
    นอกจากนี้ ถ้าจิตแพทย์ประเมินแล้วพบว่าคนไข้ติดการพนัน แพทย์จะใช้ยาในกลุ่มที่รักษาโรคซึมเศร้าซึ่งเป็นยาที่ปลอดภัย ใช้แล้วทำให้จิตใจสบายขึ้น และทำจิตบำบัด แต่ถ้าคนไข้หนีปัญหามาเล่นพนัน เราก็พยายามหาวิธีบำบัดอื่นมาทดแทน เช่น ออกกำลังกาย รวมทั้งการให้กำลังใจจากคนในครอบครัวเพื่อช่วยให้เขามีจิตใจที่เข้มแข็ง

ถ้าคนไข้ไม่ยอมรับว่าการติดการพนันเป็นโรคจะทำอย่างไร กรณีนี้ครอบครัวมีบทบาทสำคัญในการชักจูง เพราะคนที่เดือดร้อนคือคนใกล้ตัว บางรายเป็นหนี้ เงินเดือนออกไม่พอใช้หนี้ และเจ้าหนี้ก็มาทวงหนี้อย่างไร้เมตตา ทำให้คนในครอบครัวต้องเดือดร้อน

ฉะนั้นคนในครอบครัวควรพาผู้ที่ติดการพนันมาพบจิตแพทย์ เพราะตัวคนไข้อาจไม่มีแรงจูงใจ และยังรู้สึกสนุกเมื่อเล่นการพนัน เหมือนคนที่ติดยาเสพติด ทั้งนี้เพราะการติดการพนันเป็นปัญหาทางจิตเวชอย่างหนึ่ง คนที่เป็นอยู่มักจะไม่สามารถดูแลตัวเองได้ ดังนั้นคนรอบข้างจึงต้องทำหน้าที่เหมือนผู้ปฐมพยาบาลทางด้านจิตใจ

Profile: นพ. ทวีสิน วิษณุโยธิน
-    แพทยศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยขอนแก่น
-    ประกาศนียบัตรชั้นสูงการแพทย์คลินิก มหาวิทยาลัยมหิดล
-    วุฒิบัตรสาขาจิตเวชศาสตร์ สถาบันจิตเวชศาสตร์ สมเด็จเจ้าพระยา แพทยสภา
-    ฝึกอบรมเฉพาะทาง ด้านประสาทจิตเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอิลลินอยส์ ชิคาโก สหรัฐอเมริกา
-    อนุมัติบัตร เวชศาสตร์ป้องกันแขนงสุขภาพจิตชุมชน แพทยสภา
-    ปัจจุบันเป็นผู้อำนวยการสถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์


กลับ

Add a comment