Der Ton macht die Musik “จะพูดจาปราศรัยกับใครนั้น อย่าตะคั้นตะคอกให้เคืองหู” (สุภาษิตสอนสตรี สุนทรภู่)

(comments: 0)

Musik ดนตรีเป็น ศิลปะแขนงหนึ่งที่บ่งบอกถึง Gemeinsamkeiten ความเหมือนและ Unterschiede  ต่างกันในแต่ละวัฒนธรรม  เพราะมนุษย์ Der Mensch ist ein Kulturwesen. เป็นสิ่งมีชีวิตที่มีวัฒนธรรม ที่ Durch die Künste ใช้ศิลปะสาขาต่างๆ   drückt er (der Mensch) seine Gefühle und Stimmungen aus.  แสดง ความรู้สึกและอารมณ์  Musik ist eine Möglichkeit, die menschlichen Gefühle auszudrücken. ดนตรีเป็นทางหนึ่งที่ ถ่ายทอดความรู้สึกต่างๆ ของมนุษย์ sei es Glück  ไม่ว่าจะเป็น ความสุข oder Trauer หรือความเศร้า  sei es Liebe ไม่ว่าจะเป็น ความรัก oder Eifersucht  หรือความหึงหวง
Die Deutschen lieben Musik. คนเยอรมันรักดนตรี   เมื่อเอ่ยถึง  Bei Bach, บั๊ค/ บาค  Beethoven, เบโธเฟ่น  Brahms, บรามส¬ ตลอดจนถึง Händel เฮ็นเด็ล และ Richard Strauss
ริชาร์ต ชเตร้าส  denkt man sofort an Deutschland. จะคิดถึงเยอรมนีทันที และมิใช่เพียงแค่นั้น เพราะเช่นเดียวกับคนชาติอื่นๆ คนเยอรมันก็มี verschiedene Musikrichtungen ดนตรีประเภทต่างๆ ตามความนิยมของกลุ่มคนในสังคม  ดนตรีจึงเป็นสิ่งที่ทั้ง verbinden (สร้างความ) ผูกพัน และก็ trennen แบ่งแยกคนในสังคมด้วยเช่นกัน
E-, U- und F-Musik  เป็นคำใช้ definieren นิยามประเภทต่างๆ ของดนตรี แบ่งโดยกว้างๆ
    E-Musik (เอ-มูสิก) ย่อมาจาก „ernste“ oder „ernst zu nehmende“ Kunstmusik  ในที่นี้ (ernst จริงจัง) น่าจะหมายถึงดนตรีที่ ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ ดนตรี เป็นที่ยอมรับว่าเป็นขั้นศิลปะ เป็น„reinste“ Form  der Absoluten Musik รูปแบบบริสุทธิ์ที่สุดของดนตรี เมื่อก่อนจะเทียบกับ  klassische Musik  ดนตรีคลาสสิก ต่อมายอมรับดนตรีแบบอื่นบ้าง
U-Musik (อู-มูสิก) ย่อมาจาก „Unterhaltungsmusik“ ดนตรีที่ให้ความบันเทิงเริงใจ  populäre ที่นิยมในหมู่คนส่วนใหญ่และ kommerzielle Musikrichtungen เป็นประเภทการค้า เช่น  Pop- und Rockmusik, Schlager und volkstümlicher Schlager, teilweise auch Jazz, Volksmusik ประเภทป๊อป  ร็อค  เพลงฮิต  และเพลงฮิตชาวบ้าน ( เพลงชาวบ้านมาทำให้ทันสมัยกลายเป็นฮิต) บางส่วนก็มี แจ๊ส และเพลงชาวบ้านด้วย
F-Musik  (เอฟ-มูสิก) เป็นคำย่อจาก „funktionale“  Musik  หรือ Gebrauchsmusik คือ ประเภท Musik, die einen bestimmten Zweck erfüllt. ใช้ตามจุดประสงค์ที่กำหนดไว้แน่นอน  เช่น Militärmusik, Kirchenmusik, Bühnenmusik und Filmmusik.  มาร์ชทหาร  เพลงศาสนา  เพลงประกอบเวทีละคร และเพลงประกอบภาพยนตร์
Die Alltagssprache ภาษาเยอรมันในชีวิตประจำวัน  มีสำนวนต่างๆ ที่นำดนตรี เช่น Ton  เสียง das Musikinstrument เครื่องดนตรี  Aufgaben oder Funktionen, die einzelne Musiker หน้าที่และบทบาทของนักดนตรี in einem Orchester ในวง(ดนตรี) มาใช้เปรียบเทียบ   
ตัวอย่างเช่น        
die Geige oder die Violine   ไวโอลิน     
der Geiger/ die Geigerin  oder  der Violinist/ die Violinistin  นักดนตรี   
1. die erste Geige spielen =  เล่นไวโอลินอันดับหนึ่ง    
คนสำคัญคู่กับ neben dem Dirigenten วาทยกร หรือผู้กำกับวง คือ der Erste Geiger ไวโอลินอันดับ 1 ซึ่งเป็นเสมือนหัวหน้าวงดนตรี  คนที่วาทยกรจับมือด้วยเมื่อออกมาทำหน้าที่บนเวที              คนนี้แหละ spielt die erste Geige  จริงๆ  เพราะEr führt  die Melodie, นำ ท่วงทำนอง nach ihm haben sich die anderen Streicher zu richten. (sich nach jemandem richten=  folgen = ตาม; Streicher คือนักดนตรีในกลุ่มเครื่องสาย) ซึ่งนักดนตรีในกลุ่มเรื่องสายต้องเล่นตาม
Es gibt auch Personen, die versuchen, ihren Mitmenschen vorzuschreiben, was sie wie zu tun haben มีคนที่(ชอบ) สั่งให้คนอื่นทำโน่นทำนี่ อย่างนั้นอย่างนี้ คือนำนอกวงฯ  ก็อาจจะถูก”ตอกหน้า” ได้ว่า
Du kannst hier nicht immer die Erste Geige  spielen! จะมาทำเป็นตัวเอกตลอดกาลที่นี่ไม่ได้นะ(ยะ)
Ton  คือ เสียง  (น้ำ)เสียง
2. Der Ton macht die Musik. เสียงทำให้เกิดดนตรี (ขึ้น) เสียงที่รื่นหู อันนี้เราได้รับการสั่งสอนมา เข้าใจกันดีว่า “... อย่าปากร้ายพูดจาอัชฌาสัย ... แม้นพูดดีมีคนเขาเมตตา  จะพูดจา จงพิเคราะห์ให้เหมาะความ ...” (สุภาษิตสอนสตรี  สุนทรภู่)
พูดให้ไพเราะ ก็จะเสนาะหู   อย่าให้คนพูดกับเราได้ว่า
 Hör mal, diese Töne passen mir (aber) gar nicht!   นี่คุณ น้ำเสียงของคุณนะ ไม่สบอารมณ์ฉันเลยนะ ให้คนพูดว่า
Das ist/ Das klingt ja wie Musik in meinen Ohren.   ฟังระรื่นหูจัง  ก็ เราเองยังชอบเลยนะ
3. Den Ton angeben    ก็เกี่ยวกับเสียง คือ  เป็นคนกำหนดทิศทางของเสียง หมายความว่า
เป็นคน bestimmen กำหนด  เป็นคน führen นำ
Der Dirigent eines Chores gibt   den Ton an und alle Chorsänger haben sich danach zu richten. วาทยกร หรือ ผู้ควบคุมวงประสานเสียงเป็นผู้กำหนดการประสานเสียง นักร้องประสานเสียง ทั้งวงจะต้องทำตาม  เพื่อให้ผลงานออกมากลมกลืนประสานกัน  vergleichbar เปรียบได้กับ ein Teamwork การทำงานเป็นทีม Es muss einen Chef geben ที่ต้องมีหัวหน้า der festlegt, wer welche Arbeit erledigen soll. กำหนดลงไปว่าใครมีหน้าที่รับผิดชอบทำอะไร
ไวยากรณ์สักนิด: ประโยค Konjunktiv II   น่าสนใจ (ที่ลอกมา) ในใจความนี้ คือประโยค
 “ ถ้า... ก็จะ ....”  คือไม่ใช่เกิดขึ้นจริง  แต่ถ้าเกิดขึ้นจริง ก็(อาจ) จะเป็นอย่างนี้ : Denn würde in dem Team niemand den Ton angeben, würden alle nur das tun, was sie für richtig hielten – und das Ergebnis wäre ein Chaos. เพราะว่าถ้าไม่มีหัวหน้าทีม (คณะทำงาน) นำ  ทุกคนก็จะทำสิ่งที่ตนเองเห็นว่าถูกต้องเท่านั้น-และผลก็คือความสับสนวุ่นวาย
คล้ายๆ กัน คือ  der Takt:   การให้จังหวะ  
4. den Takt angeben  ให้/ กำหนดจังหวะ ความถี่ สั้น-ยาว ของจังหวะ  เพื่อความพร้อมเพรียง ดำเนินไปอย่างราบรื่น  
ทั้งข้อ 3. และ 4. ในความหมายที่ดี สร้างสรรค์การทำงานร่วมกัน สำนวนเดียวกันนี้ในกรณีที่ออกคำสั่ง ใช้อำนาจท่าเดียว  ก็มีความหมายในทางตรงข้าม ภาษาเยอรมันเรียกคนชนิดที่ว่านี้ว่า  Dominanz/ eine dominante Person  ลุแก่อำนาจ
คำที่น่าสนใจอีกคำหนึ่ง ที่เกี่ยวข้องกับ”จังหวะ”  คือ  das Taktgefühl = der Takt + das Gefühl  จังหวะที่ดี เหมาะสม ทำให้ดนตรีน่าฟังฉันใด การรู้(สึก) ถึงความเหมาะสมในมนุษยสัมพันธ์ ปฏิบัติต่อกันอย่างถ้อยทีถ้อยอาศัย ก็ทำให้สัมพันธภาพราบรื่นฉันนั้น นึกถึงภาษาไทยที่ว่า รู้จักกาลเทศะ (เวลา สถานที่) :
Du solltest etwas mehr Taktgefühl haben. ปัญหาจะน้อยลง
Die Pauke  กลองใหญ่ในวง Symphonie Orchestra ซิมโฟนี ออเคสตรา
5. ein Paukenschlag      (เหมือน) เสียงตีกลองใหญ่ ของวงฯ  (ทำให้สะดุ้ง)
ชาวบ้านนำคำ Paukenschlag  เสียงตีกลองใหญ่ มาใช้ um eine wichtige, unvorhersehbare Neuigkeit zu bezeichnen แสดงถึงอารมณ์ ความรู้สึกเมื่อได้รับข่าวสำคัญ กระทันหัน  อย่างไม่ได้ตั้งตัวมาก่อน  เหมือนกำลังเพลิดเพลินกับเสียงดนตรี  แล้วอยู่ๆ ก็มีเสียงกลองดังขึ้น ให้สะดุ้ง นั่นเอง
Die Nachricht traf mich wie Paukenschlag.    พอได้ข่าว เหมือนถูก”สายฟ้าฟาด”     แต่ถ้าได้ยินหรือพูดว่า
 Nun wollen wir mal richtig auf die Pauke  hauen!  หมายความว่า มาฉลองกันสุดฤทธิ์เลย
5. Der Himmel hängt voller Geigen. ท้องฟ้ามีไวโอลินแขวนเต็มไปหมด (สงสัยว่าเราคนไทยจะรู้สึกตามหรือเปล่าหนอ) ว่ากันว่า Das angenehmste der menschlichen Gefühle ist die Liebe, die tiefe Zuneigung zu einem anderen. ความรู้สึกที่นำความสุข สบายใจมาให้มนุษย์น่าจะเป็นความรู้สึกของความรัก ความรู้สึกที่ลึกซึ้งที่มีต่อคนใดคนหนึ่ง เวลาเกิดความรู้สึกนี้ (คนเยอรมันว่า) จะเหมือนมีแต่ไวโอลินเต็มท้องฟ้า  เช่นคนที่  frisch verliebt, frisch verheiratet ist, oder ein Kind bekommt  เริ่มมีคน/ ความรัก  กำลังข้าวใหม่ปลามัน หรือ จะมีลูก(คนแรก)  ก็จะมีความรู้สึก “himmlisch” (มีความสุขเหมือนอยู่บนสวรรค์) นี้ โดยมีไวโอลินเป็นสัญลักษณ์   
Wenn ein ersehntes Enkelkind ankommt.. Dann hat man auch so ein Glücksgefühl. Da hängt der Himmel auch voller Geigen." และเมื่อหลาน(ย่า) ที่รอคอยมานานเกิด คุณย่าก็มีความสุขท่วมท้น  ท้องฟ้าในขณะนั้นเหมือนมีไวโอลินแขวนเต็มไปหมด  เช่นกัน
Quellen: DW; Wikipedia; Tatsachen über Deutschland

กลับ

Add a comment